فرسایش مذاکرات با سوء استفاده های آمریکا


نویسنده فدا حسین المالکی – عضو سازمان امنیت ملی

روند اخبار و تحولات جاری در خصوص مذاکرات احیای برجام نشان می دهد که این مذاکرات به مرحله پر استرس و کسل کننده ای رسیده است و نمی توان به توافق در آینده نزدیک امیدوار بود. دلایل این امر روشن است.

در یک طرف ماجرا، آمریکا و کشورهای غربی قرار دارند. روندی که آمریکا در پیش گرفته به وضوح نشان می دهد که مقامات این کشور در مجموع به دنبال براندازی هستند و در مواضع رسمی خود از تمایل به توافق صحبت می کنند، در عین حال اعلام می کنند که جمهوری اسلامی است. ایران تا موضع خود را در مورد دستیابی به توافق روشن کند. البته این رویکرد به وضوح نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها چندان علاقه‌ای به برجام فعلی ندارند و می‌خواهند محتوای آن را به طور کامل تغییر دهند تا در قالب نگارش فیلمنامه جدید، به افراط‌های خود پاسخ دهند.
طرف دیگر ماجرا کشورهای اروپایی هستند که حداقل در بیانیه های رسمی خود وانمود می کنند که در روند مذاکرات انعطاف نشان داده اند، اما شواهد موجود حاکی از آن است که طی ده ماه گذشته علیرغم همه تبلیغاتی که شده است. هیاهوی رسانه ای، هیچ ابتکاری برای پیشبرد مذاکرات مطرح نکردند و این طرف ایرانی است که پیشنهادات خود را روی میز نشان داد و در عین حال جدیت خود را در مذاکرات برای جلوگیری از وقفه نشان داد. در سوی دیگر ماجرا، جمهوری اسلامی ایران علاوه بر نشان دادن حسن نیت خود در مذاکرات، پیشقدم شد و بر مواضع اصولی خود پافشاری کرد، اما با این توصیف، این رویکرد به هیچ وجه به معنای پذیرش چیزی نیست. توافق از ایران برنامه جامع اقدام مشترک و توافق از موضوعات مهم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی است، اما همانطور که از سوی دولت سیزدهم اعلام شده، مذاکرات هسته ای از دیگر موضوعات اولویت دار نظام است و ایران راه حل های بسیاری برای حل داخلی دارد. مشکلات و بهبود وضعیت اقتصادی از جمله برقراری روابط با کشورهای همسایه و پیرامونی و همچنین برای تقویت دیپلماسی اقتصادی تلاش کرد و به همین دلیل برای دستیابی به توافق عجله ای ندارد.