عاشورا در دریای کارائیب!


در عصر قاجار، مراسم عزاداری محرم در سطح وسیعی ادامه یافت و همزمان عناصر دیگری نیز به آن افزوده شد که در برخی موارد ریشه در سلیقه و علایق حاکمان وقت داشت و گاه کاملاً بی ارتباط با واقعه اصلی بود. . در متن زیر به تشریح برگزاری مراسم عزاداری محرم در برخی از مناطق غیرمحبوب جهان می پردازیم؛ سرزمین ها تقریباً هیچ کس تصور نمی کرد که حتی نام عاشورا را مردم آنجا شنیده باشند. داستانی که می تواند دستمایه مستندهای عالی و فیلم های شگفت انگیز باشد.

زنگبار افسانه ای

با ورود اسلام به سرزمین های جدید، تعدادی از مسلمانان نیز به این سرزمین ها رفتند که برخی از آنها شیعه بودند. همین امر باعث گسترش مراسم عاشورا در برخی از این سرزمین ها شده است. زنگبار یکی از مناطق شرقی آفریقا است که هر ساله مراسم عزاداری محرم را برگزار می کند. این منطقه که از تعدادی جزیره تشکیل شده است، در گذشته به طور مستقل اداره می شد، اما امروزه منطقه ای نیمه خودمختار از تانزانیا است. شیعیان زنگبار علاوه بر مراسم سالانه عاشورا، هر ساله به طور مرتب در اربعین عزاداری می کنند. تاریخچه این جشن در زنگبار به قرن ها قبل برمی گردد.

محله بوروندی

در بوروندی که همسایه غربی تانزانیا محسوب می شود، جشن عاشورا قدیمی است و قدمت آن به نزدیک به یک قرن پیش باز می گردد. در جنگ جهانی اول، انگلستان حدود ۴۰۰۰۰۰ سرباز هندی داشت که برخی از آنها مسلمان بودند. و یکی از جبهه های نبرد در مناطق شرقی آفریقا بود که سربازان ارتش انگلیس با آلمانی ها درگیر شدند. برخی از سربازان مذکور پس از پایان جنگ در آفریقا ماندند و به مناطقی مانند بوروندی رفتند. البته مسلمانان بروندی در حال حاضر تنها حدود ۵ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند و بخش کوچکی از آنها شیعه هستند. اما از آنجایی که تعداد شیعیان این منطقه بسیار کم است، حدود ۱۰۰ سال است که مراسم عاشورا در بوروندی به طور مرتب برگزار می شود.

مردم لبنان سنگالی تبار

یکی دیگر از کشورهای آفریقایی که مردم آن هر ساله شاهد عاشورا هستند، سنگال است. اگرچه نزدیک به ۹۲ درصد از جمعیت سنگال مسلمان هستند، اما تعداد شیعیان این کشور از ۳۰۰ هزار نفر فراتر نمی رود. اینها بازماندگان کسانی هستند که در دوره های مختلف تاریخی از جمله لبنانی ها از آسیا به آفریقا مهاجرت کرده اند. حضور این تعداد شیعه باعث گسترش جشن عاشورا در برخی نقاط سنگال شد. و شیعیان در این کشور به فرقه هایی تقسیم می شوند که از میان آنها به دو گروه تیجانیه و قادریه اشاره می کنیم. هر کدام از این گروه ها مراسم خاص خود را برای بزرگداشت ایام محرم دارند که در برخی موارد با جشن سنتی که در ایران برگزار می شود متفاوت است. مثلاً در سنگال مراسم سینه برپا نمی شود و عزاداران به گوش دادن به قصیده ها و خطبه های مربوط به وقایع عاشورا بسنده می کنند. اما مراسم اطعام عزاداران و صرف غذا به ویژه شام ​​تا حدودی مشابه موارد مشابه در ایران است. البته در برخی از مناطق سنگال آداب و رسومی وجود دارد که شاید برای سایر شیعیان جهان کمی عجیب به نظر برسد. به عنوان مثال برخی از شیعیان این کشور معتقدند که پس از صرف شام در ماه محرم باید بشقاب خالی بر سر او گذاشت. به طور کلی برخی از آداب و رسوم عاشورایی در سنگال با باورها و آداب و رسوم محلی مردم این کشور آمیخته شد و جشن های سنتی مختلفی را ایجاد کرد که شاید برای سایر شیعیان غیرعادی به نظر برسد.

عاشورا در دریای کارائیب

برای تجربه یک نمونه کاملا متفاوت از جشن های محرم، باید به آن سوی کره زمین سفر کرد و از سواحل و جزایر کارائیب دیدن کرد. جزایری که در متون تاریخ اسلام با نامی عجیب ذکر شده است. در ترینیداد و توباگو یکی از متفاوت ترین و شاید عجیب ترین جشن ها برگزار می شود. ترینیداد و توباگو نام دو جزیره مجزا است که یک کشور کوچک آمریکای مرکزی در جنوب دریای کارائیب را تشکیل می دهند. تاریخ ورود اسلام به این کشور به نیمه دوم قرن دوازدهم میلادی (۱۸ میلادی) برمی گردد، اما مهم ترین گروه مسلمان در اواسط قرن سیزدهم قمری (۱۹ میلادی) (پس از سال ۱۲۵۴ میلادی) وارد این کشور شدند. ق / ۱۸۳۸ م). . در میان این مهاجران مسلمان، شیعیانی بودند که در اوایل نیمه دوم قرن هجدهم، زمینه های عزاداری امام حسین (علیه السلام) را در این کشور فراهم کردند. جزیره ترینیداد دارای مساحت بیشتر و جمعیت بیشتری در هسته خود است. اکثر شیعیان این کشور نیز در این جزیره زندگی می کنند و در نقاط مختلف آن مانند سنت جیمز، توناپونا، سدروس، سن فرناندو و کوآ پراکنده شده اند. حدود ۵ درصد از جمعیت ترینیداد و توباگو مسلمان هستند و تعداد زیادی از آنها شیعه هستند. برگزاری ویژه محرم در ترینیداد، اگرچه ریشه در اعتقادات شیعه دارد، اما مراسمی غیر مذهبی با ریشه هندی و آفریقایی است. مسیحیان و هندوها از دیرباز (تا امروز) در آن شرکت داشتند.

انگلیسی ها آنها را کشتند

قدمت این مهمانی به اواسط قرن نوزدهم باز می گردد. یعنی زمانی که انگلستان گروهی از کارگران قراردادی را از هند به ترینیداد آورد. به دلیل لغو برده داری در آن زمان، انگلیس این افراد را به ترینیداد منتقل کرد تا تحت قراردادهای مدت معین در مزارع کار کنند. اما شرایط زندگی آنها تفاوت چندانی با دوران برده داری نداشت و دستمزد ناچیزی برای زحماتشان می گرفتند. این امر گاهی به اعتراضات گسترده منجر می شد. در میان هندی‌هایی که در سال‌های ۱۸۴۵ تا ۱۸۴۷ توسط انگلیسی‌ها به ترینیداد آورده شدند، تعدادی مسلمان شیعه بودند، زیرا پس از ۹ سال، سه خانواده شیعه تصمیم گرفتند مراسم عاشورا را برگزار کنند و همین امر زمینه ساز تأسیس حوزیه، هاوسا یا هاوسا شد. مراسم در این کشور شیعیان این کشور تحت تأثیر برخی جشن های آفریقایی مراسم هاوسا هستند که برپایی مراسم هاوسا در شهر سنت جیمز در شمال و منطقه سدروس در جنوب غربی ترینیداد نشان از حضور شیعیان در این مناطق دارد. اکثر مسلمانان این کشور از مکتب حنفی هستند، گفته می شود که شیعیان هند پس از حضور در ترینیداد، مراسم سنتی خود را که مانند تعزیه و نذری بود، برای بزرگداشت ایام محرم برگزار می کردند. مراسم حسی مخفف نام امام حسین (علیه السلام) است و به زودی مورد توجه هندوها و مسیحیان (مردم بومی ترینیداد) قرار گرفت و پس از مدتی بر اساس روح کنونی واقعه کربلا، یعنی آزادی و مخالفت. استبداد به نوعی اعتراض به سیاست های بریتانیایی که کارگران مهاجر را مورد انتقاد قرار می دهد، تبدیل شده است. به این ترتیب، بخشی از فرهنگ و آداب و رسوم هندو نیز با جشن های نفسانی آمیخته شد. در محرم ۱۸۸۴، اعتراض کارگران مهاجر در مراسم سنتی شدت گرفت تا جایی که با واکنش شدید انگلیسی ها مواجه شد و تعداد زیادی از کارگران در منطقه سن فرناندو کشته شدند. در سال ۱۹۱۷، روند انتقال کارگران از هند به ترینیداد پس از نزدیک به هفت دهه متوقف شد و در سال ۱۹۶۲، پس از خروج بریتانیا از ترینیداد و توباگو، این کشور استقلال خود را اعلام کرد.

تسلیت در ترینیداد

جشن های هیجان انگیز از آن زمان در ترینیداد ادامه داشته است. در این مراسم ماکت بزرگی از چوب، پارچه و مقوا که بر روی چرخ قرار دارد و توسط مردم در خیابان ها حرکت می کند، شباهت زیادی به گلدسته و گنبد مساجد و آثار تاریخی هندوستان مانند تاج دارد. خرید کنید. این ماکت که نماد قبر امام حسین (علیه السلام) است و به تعزیه یا تایجه معروف است، با دو نماد دیگر مانند ماه همراه است. ماه قرمز نماد امام حسین (علیه السلام) و ماه سبز نماد امام حسن (علیه السلام) است. این مراسم با جمع کثیری از مردم با طبل و طبل همراه است و معمولا تماشاگران زیادی دور آنها جمع می شوند. قسمت اصلی این مراسم در روز تاسوعا و عاشورا انجام می شود. با این تفاوت که بر خلاف اکثر جشن های سنتی محرم در سایر نقاط جهان، جشن مذکور به جای تمام روز، از نیمه شب آغاز می شود و تا سحر ادامه می یابد. در پایان مراسم، گروه به سمت ساحل حرکت می کند و تسلیت، تیجه یا نماد مذکور توسط مردم در آب ریخته می شود. در سال های اخیر برگزاری جشن های پرشور سخت شده است. یکی از دلایل این امر نیاز به ساخت یک گورستان مینیاتوری جدید در هر سال است. اما با گذشت زمان و در طول نسل ها، سازندگان تسلیت یا ژتون های چوبی به تدریج کم شده اند و نسل جوان تمایلی به آن نشان نمی دهد. به طور کلی ظاهر برگزاری یک مراسم پرشور با مراسم عزاداری ماه محرم در بسیاری از نقاط جهان متفاوت است و بیشتر از همه تداعی کننده کارناوال خیابانی است، اما می توان گفت که روح این مراسم کم و بیش همانند دیگر مناسک شیعی مشابه در نقاط مختلف جهان.

جام جم