سینمای غروب در الماس اقیانوس هند


مدت زیادی است که به این کشور جزیره ای کوچک لقب الماس اقیانوس هند داده شده است و به نظر می رسد مشکلات کنونی این کشور با دادن چنین القابی حل نخواهد شد. خطرناکتر از این است. حتی ماجراجویی مانند ایندیانا جونز که برای تصویربرداری یکی از قسمت های این مجموعه اکشن به این کشور رفته بود نتوانست به بهبود وضعیت اقتصادی او کمک کند. بحران عمیق و گسترده اقتصادی در سریلانکا پیامی منفی برای صنعت سینما در این کشور آسیایی دارد.

در سال گذشته اقدامات موجود دولت برای کاهش تورم راه به جایی نبرد و با افزایش ۵۰ درصدی تورم، ناتوانی مسئولان دولتی در پرداخت یارانه برای کالاهای اساسی آشکار شد. در کشوری که کشاورزی حرف اول را می زند و صنعت سینما برای گذران زندگی با مشکل مواجه است، حتی کارشناسان صحبت از ارائه امکانات و خدمات سینمایی دولتی و رسمی را شوخی می دانند. هنوز یک ماه از اعلام رسمی ورشکستگی دولت نگذشته بود که تاثیر این ورشکستگی خیلی زودتر در فعالیت های سینمایی و تلویزیونی هنرمندان سریلانکا دیده شد. به همین دلیل است که اهالی سینما در این شماره تاکید می‌کنند که شاید این بحران بزرگ اقتصادی تا سال‌ها تاثیر منفی خود را بر صنعت سینمای کشور حفظ کند و هنرمندان نتوانند خود را بازسازی و احیا کنند.

در انتظار مرگ سینمای محلی

کالپانا آریاوانسا، یکی از کارگردانان برجسته فیلم کثیف، زرد، تاریکی (۲۰۱۵) در این باره می گوید: «تقریباً غیرممکن یا حتی غیرممکن است که بگوییم چه زمانی کشور به حالت عادی باز می گردد. دو صنعت سینما خواهند ماند و تلویزیون در کشور زنده خواهد ماند یا نه. همه چیز در هاله ای از بلاتکلیفی و تردید است و در چنین شرایطی من شک دارم هرکسی که زمام امور کشور را در دست بگیرد به فکر آینده کشور باشد. سینما و تلویزیون سریلانکا برای او موضوعی جدی خواهد بود.

تحلیلگران اقتصادی می گویند در یک سناریوی خوش بینانه حداقل چهار تا پنج سال طول می کشد تا اقتصاد کشور به حالت عادی بازگردد و مردم نفس راحتی بکشند. آیا تا آن زمان چیزی به نام سینمای داخلی زنده می ماند؟ با کاهش ارزش روپیه سریلانکا قیمت ها در همه سطوح سر به فلک کشیده و در این صورت هزینه تولید هر فیلمی حداقل چهار برابر شده است.شیوع ویروس کرونا باعث عقب نشینی سینما و تلویزیون سریلانکا و محدودیت سفر شده است. به دلیل کرونا تولید آثار هنری متوقف شده است.با رفع محدودیت های کرونا، بحران اقتصادی ریشه همه فعالیت های اقتصادی اعم از سینما و تلویزیون را گرفت.

کارشناسان خاطرنشان می کنند: گروه های تولید فیلم معمولاً بسیاری از ابزار و تجهیزات کار خود را از شرکت ها و فروشگاه های فعال در کشور اجاره می کنند و پس از اتمام فیلمبرداری و تدوین به صاحبانشان برمی گردانند. این روزها هزینه اجاره تجهیزات عکاسی به حد باورنکردنی افزایش یافته است.

خارجی ها آمدند اما …

صنعت فیلم سریلانکا تا سال ۱۹۵۶ فاقد سیاست ملی و محلی بود و سینما به عنوان یک بازار سرگرمی به کار خود ادامه داد. به گفته جایاسوندرا، محبوبیت سینما و تلویزیون در دهه ۱۹۸۰ باعث شد که فعالیت های هنری سیاسی شود و این رشته به عنوان مرکز سود اقتصادی شناخته شود.

او می افزاید: “این نکته منجر به رونق صنعت فیلم شد. اگرچه سریلانکا اقتصاد باز و آزاد دارد، اما وقتی صحبت از سینما در این کشور به میان می آید، همه چیز بسته است. و در حالی که هنرمندان از کمبود تجهیزات کار رنج می برند، سریلانکا لانکا هیچ گونه قرارداد همکاری با سایر کشورها در زمینه تولید مشترک فیلم ندارد.

آریاوانسا همچنین معتقد است که سینما در کشور بیش از ۲۰ سال است که راکد بوده است. وی خاطرنشان می کند: مسئولان دولتی با تبلیغ لوکیشن های جذاب تولیدات بین المللی در کشور، هنرمندان خارجی را به این لوکیشن ها جذب کرده اند، اما سینمای داخلی از پولی که وارد کشور شده، بهره ای نبرده است.

به گفته این کارگردان، مشکلاتی که سینمای کشور همواره با آن روبه‌رو بوده، آن را بر آن داشته تا فیلم‌هایی با بودجه‌های کم و متوسط ​​تولید کند که فاقد ارزش‌های واقعی سینمایی هستند و البته با استقبال مخاطبان مواجه نمی‌شوند.

او می‌گوید: «احتمالاً به همین دلیل است که فیلم‌های تامیل جنوب هند، که در منطقه ما هستند، بسیار مورد توجه تماشاگران قرار می‌گیرند.

این فیلم‌ها از فیلم‌های هالیوودی موفق‌تر بودند.» این اتفاق در سریلانکا در حالی رخ داد که تعداد سالن‌های سینما برای این تولیدات خارجی محدود بود و بیشتر سالن‌ها برای نمایش فیلم‌های سریلانکا راه‌اندازی شدند.