راهی برای ترمیم آسیب شبکیه


گزارش کردن جام جم آنلاینعوامل مختلفی مانند تروما، پیری و بیماری های سیستمیک می توانند منجر به آسیب دائمی شبکیه و از دست دادن بینایی شوند. به همین دلیل، یافتن درمان های موثر برای بهبود این مشکل بسیار مهم است.

درمان های مختلفی مانند درمان های احیا کننده مبتنی بر سلول درمانی برای درمان آسیب شبکیه با موفقیت نسبی پیشنهاد شده است. سلول های بنیادی مزانشیمی و ترشحات آنها دارای خواص ضد التهابی هستند و انواع مختلفی از سلول های بنیادی استرومایی مشتق از بافت مانند بافت چربی، مغز استخوان، بند ناف و دندان ها در درمان آسیب شبکیه استفاده شده است.

با این حال، مطالعات نشان داده است که اکثر سلول های بنیادی استرومایی تزریق شده به زجاجیه به دلایل مختلف عملکرد خوبی نداشته اند، اما بر اساس مطالعات اخیر، تزریق داخل زجاجیه ای محیط حالت مشتق شده از سلول های بنیادی حاوی عوامل مشتق از سلول های بنیادی مانند Growth و . .. نتایج درمانی بهتر در مقایسه با تزریق سلول های بنیادی. همچنین این روش از نظر هزینه و زمان مقرون به صرفه تر است.

اخیراً سلول های بنیادی دندانی به دلیل سهولت دسترسی بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند. بر این اساس، محققان در مطالعه ای اثر محافظتی محیط سطحی به دست آمده از سلول های بنیادی مشتق از دندان را بر روی شبکیه بررسی کردند.

در این مطالعه، پراکسید هیدروژن (H2O2) به چشم راست بیست موش تزریق شد تا باعث آسیب شبکیه شود. سپس موش ها به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول فقط به عنوان گروه کنترل پیگیری شد و به چشم موش های گروه دوم محیط سطحی برگرفته از سلول های بنیادی دندان تزریق شد. در نهایت پس از ۱۵ روز چشم تمام موش ها جدا و مورد بررسی قرار گرفت.

بررسی بافت شبکیه موش نشان داد که بافت شبکیه در دو گروه مورد بررسی دارای آتروفی یا از هم گسیختگی بافت است، اما نازک شدن شبکیه در موش هایی که به چشمانشان محیط سطحی سلول های بنیادی دندانی تزریق شده بود، به طور قابل توجهی کمتر بود.

نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از مایع رویی به‌دست‌آمده از سلول‌های بنیادی آپکس پاپیلای دندان می‌تواند از تخریب شبکیه جلوگیری کرده و در برابر آسیب شبکیه اثر محافظتی داشته باشد.

بر این اساس، محققان در این مقاله می گویند که می توان از محیط سطحی سلول های بنیادی آپیکال دندان به عنوان منبعی جدید برای محافظت و ترمیم شبکیه استفاده کرد، اما این موضوع نیاز به بررسی بیشتر در مطالعات آتی دارد.

در انجام این پژوهش علی رضا دهقانی، محمد مالک احمدی و حشمت الله قنبری. فریشت کرمعلی، سارا سروش زاده و محمدحسین نصر اصفهانی، پژوهشگران چشم پزشکی گروه تحقیقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، پژوهشگران مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی دامی مرکز تحقیقات سلولی پژوهشکده رویان اصفهان با اردشیر طالبی هستند. اعضای هیئت علمی گروه بافت شناسی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با یکدیگر به اشتراک گذاشتند.

نتایج این مطالعه در خرداد ماه سال جاری در قالب مقاله ای علمی با عنوان «تاثیر محیط سطحی حاصل از سلول های مشتق از سلول های بنیادی دندانی بر ضخامت شبکیه آسیب دیده چشم موش ها» منتشر شد. مجله دانشکده پزشکی اصفهان.

منبع: ایسنا